سرطان دهانه رحم چیست؟ علائم، تست HPV و پیشگیری در شیراز
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید
روز جهانی حذف سرطان دهانه رحم؛ علائم، آزمایش HPV و راههای پیشگیری
سرطان دهانه رحم یکی از سرطانهایی است که میتوان از بسیاری از موارد آن با واکسیناسیون HPV، غربالگری منظم و شناسایی زودهنگام تغییرات پیشسرطانی پیشگیری کرد. نکته مهم این است که بیماری در مراحل اولیه اغلب بدون علامت است؛ بنابراین نداشتن درد یا خونریزی، دلیل کافی برای نادیدهگرفتن غربالگری نیست.
یکی از مهمترین پرسشهایی که هنگام بررسی سلامت دهانه رحم مطرح میشود، تفاوت آزمایش HPV و پاپاسمیر است. آیا مثبتشدن HPV 16 یا HPV 18 به معنای سرطان است؟ از چه سنی باید غربالگری را شروع کنیم؟ و اگر جواب پاپاسمیر غیرطبیعی باشد، چه اقدامی لازم است؟
ما در آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک پیوند شیراز تلاش کردهایم در این راهنما، با تکیه بر منابع معتبر و بهروز سازمان جهانی بهداشت (WHO)، کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG) و مؤسسه ملی سرطان آمریکا (NCI)، به این پرسشها پاسخ دهیم.
همچنین با انواع آزمایشهای غربالگری، نحوه تفسیر اولیه نتایج، شرایط نمونهگیری و نکات مهم برای بررسی آزمایش HPV در شیراز آشنا میشوید.
۱۷ نوامبر، روز جهانی حذف سرطان دهانه رحم، فرصتی است تا اهمیت پیشگیری، آزمایش در زمان مناسب و پیگیری نتایج غیرطبیعی را دوباره یادآوری کنیم.
سرطان دهانه رحم در یک نگاه
| پرسش | پاسخ کوتاه |
|---|---|
| سرطان دهانه رحم چیست؟ | رشد بدخیم سلولهای بخش پایینی رحم که به واژن متصل است. |
| علت اصلی آن چیست؟ | عفونت پایدار با انواع پرخطر ویروس HPV |
| آیا در مراحل اولیه علامت دارد؟ | اغلب خیر |
| چه آزمایشهایی برای غربالگری استفاده میشوند؟ | آزمایش HPV پرخطر و پاپاسمیر |
| آیا HPV مثبت به معنی سرطان است؟ | خیر |
| آیا قابل پیشگیری است؟ | بسیاری از موارد آن با واکسیناسیون و غربالگری قابل پیشگیریاند. |
| آیا آزمایش خون برای غربالگری کافی است؟ | خیر |
| چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟ | در موعد غربالگری یا هنگام مشاهده علائم هشدار، حتی با سابقه آزمایش طبیعی |
روز جهانی حذف سرطان دهانه رحم چه روزی است؟
روز ۱۷ نوامبر (World Cervical Cancer Elimination Day) به نام روز جهانی حذف سرطان دهانه رحم شناخته میشود.
در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۰، راهبرد جهانی سازمان جهانی بهداشت برای حذف سرطان دهانه رحم بهعنوان یک مشکل بهداشت عمومی آغاز شد. این روز در سال ۲۰۲۵ رسمیت یافت و پیام جهانی سال ۲۰۲۶ آن «با هم میتوانیم سرطان دهانه رحم را حذف کنیم» است.
اهمیت این مناسبت در سه اقدام اساسی خلاصه میشود: پیشگیری از عفونتهای پرخطر با واکسیناسیون، شناسایی زودهنگام تغییرات با غربالگری و دسترسی به درمان مناسب.
آمار جدید سرطان دهانه رحم در جهان
بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، در سال ۲۰۲۴ حدود ۶۰۴ هزار مورد جدید سرطان دهانه رحم و ۲۸۰ هزار مرگ ناشی از این بیماری در جهان برآورد شده است.
این گزارش همچنین نشان میدهد که سرطان دهانه رحم همچنان یکی از مسائل مهم سلامت زنان در جهان است؛ بهویژه در کشورهایی که دسترسی به واکسن، غربالگری و درمان محدودتر است.
WHO در توضیح اهمیت پیشگیری تأکید میکند:
سرطان دهانه رحم با واکسیناسیون HPV و غربالگری منظم، تا حد زیادی قابل پیشگیری است.
سازمان جهانی بهداشت برای حرکت به سمت حذف این سرطان، اهداف ۹۰–۷۰–۹۰ را مطرح کرده است:
واکسیناسیون ۹۰ درصد دختران تا ۱۵ سالگی؛
غربالگری ۷۰ درصد زنان تا سنین هدف ۳۵ و ۴۵ سالگی با آزمایش معتبر؛
دسترسی ۹۰ درصد افراد دارای ضایعات پیشسرطانی یا سرطان به درمان مناسب.
این اهداف، برنامهای در سطح سلامت عمومی هستند و جایگزین دستورالعمل غربالگری شخصی نمیشوند.
سرطان دهانه رحم چیست و چگونه ایجاد میشود؟
دهانه رحم یا Cervix، بخش پایینی رحم است که با واژن ارتباط دارد. سرطان دهانه رحم زمانی ایجاد میشود که سلولهای این ناحیه دچار تغییرات بدخیم شوند و رشد کنترلنشده پیدا کنند.
بیشتر موارد سرطان دهانه رحم با عفونت پایدار ناشی از انواع سرطانزای ویروس HPV ارتباط دارند.
این بیماری معمولاً بهصورت ناگهانی ایجاد نمیشود. در بسیاری از موارد، سلولهای دهانه رحم ابتدا تغییرات پیشسرطانی پیدا میکنند و در صورت باقیماندن و پیشرفت برخی از این تغییرات، احتمال ایجاد سرطان مهاجم وجود دارد.
به همین دلیل، غربالگری سرطان دهانه رحم فقط برای شناسایی سرطان نیست؛ بلکه با هدف پیدا کردن تغییراتی انجام میشود که ممکن است سالها قبل از ایجاد سرطان قابل شناسایی باشند.
ضایعات پیشسرطانی CIN چیست؟
CIN مخفف Cervical Intraepithelial Neoplasia است و برای توصیف تغییرات غیرطبیعی در بافت پوششی دهانه رحم به کار میرود.
این تغییرات در بررسی بافتشناسی ممکن است بهصورت CIN1، CIN2 یا CIN3 گزارش شوند.
CIN1 معمولاً با تغییرات خفیفتر ارتباط دارد و در موارد زیادی برطرف میشود. ضایعات CIN2 و CIN3 اهمیت بالاتری دارند و ممکن است به پیگیری دقیقتر یا درمان نیاز داشته باشند.
داشتن CIN بهتنهایی به معنای ابتلا به سرطان مهاجم نیست.

ارتباط HPV و سرطان دهانه رحم چیست؟
ویروس پاپیلومای انسانی یا Human Papillomavirus که به اختصار HPV نامیده میشود، گروهی از ویروسهاست که برخی انواع آن از طریق تماس جنسی و تماس نزدیک پوست ناحیه تناسلی منتقل میشوند.
عفونت HPV بسیار شایع است و در بسیاری از افراد بدون علامت باقی میماند.
در بیشتر موارد، سیستم ایمنی عفونت را کنترل میکند. مسئله مهم، عفونت پایدار با انواع پرخطر ویروس است که میتواند زمینه تغییرات پیشسرطانی را ایجاد کند.
تفاوت HPV کمخطر و پرخطر
انواع مختلف HPV اثرات یکسانی ندارند.
| نوع ویروس | اهمیت بالینی |
|---|---|
| HPV 6 و 11 | بیشتر با زگیل تناسلی ارتباط دارند و معمولاً در گروه کمخطر قرار میگیرند. |
| HPV 16 و 18 | از انواع مهم پرخطر مرتبط با سرطان دهانه رحم هستند. |
| سایر انواع پرخطر مانند 31، 33، 45، 52 و 58 | میتوانند در صورت عفونت پایدار با ضایعات پیشسرطانی مرتبط باشند. |
نکته مهم این است که داشتن زگیل تناسلی بهتنهایی نشاندهنده ابتلا به انواع پرخطر HPV نیست. همچنین فرد ممکن است بدون داشتن زگیل تناسلی، به یکی از انواع پرخطر مبتلا باشد.
آیا HPV همیشه باعث سرطان میشود؟
خیر. بسیاری از عفونتهای HPV بدون ایجاد سرطان برطرف میشوند. خطر زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که نوع پرخطر ویروس باقی بماند و تغییرات سلولی ایجاد کند.
فرایند تبدیل عفونت پایدار به سرطان در افراد دارای سیستم ایمنی طبیعی معمولاً سالها طول میکشد و ممکن است حدود ۱۵ تا ۲۰ سال زمان ببرد.
در افراد دچار ضعف ایمنی، این روند میتواند سریعتر باشد.
آیا HPV مثبت بعد از چند آزمایش منفی، عفونت جدید است؟
لزوماً خیر. گاهی عفونت HPV که قبلاً توسط سیستم ایمنی کنترل شده بود، پس از سالها دوباره قابل شناسایی میشود.
بنابراین، مثبتشدن آزمایش پس از چند نتیجه منفی الزاماً به معنای انتقال جدید ویروس نیست.
این موضوع در راهنمای مؤسسه ملی سرطان آمریکا درباره نتایج HPV نیز توضیح داده شده است.
علائم اولیه سرطان دهانه رحم در زنان چیست؟
سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد. به همین دلیل، منتظر ماندن برای ظهور علائم روش مناسبی برای پیشگیری یا تشخیص زودهنگام نیست.
با پیشرفت بیماری، برخی نشانهها ممکن است ظاهر شوند.
۱. خونریزی غیرطبیعی واژن
از جمله خونریزی بعد از رابطه جنسی، لکهبینی بین قاعدگیها، خونریزی طولانیتر یا شدیدتر از معمول و خونریزی بعد از یائسگی.
خونریزی پس از یائسگی، حتی اگر کم باشد، نیازمند ارزیابی پزشکی است.
۲. ترشحات غیرعادی واژن
ترشحات آبکی مداوم، ترشحات خونی یا ترشحات با بوی غیرمعمول ممکن است از نشانههای نیازمند بررسی باشند.
البته بسیاری از عفونتها و بیماریهای غیرسرطانی نیز میتوانند باعث تغییر ترشحات شوند.
۳. درد لگن یا درد هنگام رابطه جنسی
درد مداوم لگن یا درد غیرمعمول هنگام رابطه ممکن است با بیماریهای مختلف زنان ارتباط داشته باشد و علت آن باید بررسی شود.
۴. علائم مراحل پیشرفتهتر
در بیماری پیشرفته ممکن است علائمی مانند درد مداوم کمر، مشکلات ادراری، تغییرات اجابت مزاج، تورم پاها یا خستگی قابل توجه ایجاد شوند.
وجود این علائم تشخیص سرطان نیست؛ اما بررسی پزشکی را ضروری میکند.
طبق راهنمای مؤسسه ملی سرطان آمریکا (NCI):
سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه معمولاً علامتی ندارد.
توجه: اگر خونریزی بعد از رابطه جنسی، خونریزی بعد از یائسگی یا درد و ترشحات غیرعادی مداوم دارید، صرفاً برای انجام پاپاسمیر یا تست HPV اقدام نکنید؛ ابتدا برای معاینه و ارزیابی تشخیصی به متخصص زنان مراجعه کنید.
چه افرادی بیشتر در معرض سرطان دهانه رحم هستند؟
مهمترین عامل خطر، عفونت پایدار با انواع پرخطر HPV است. بااینحال، عوامل دیگری نیز میتوانند احتمال ایجاد یا پیشرفت ضایعات را افزایش دهند.
این عوامل شامل ضعف سیستم ایمنی، ابتلا به HIV، مصرف دخانیات، سابقه ضایعات پیشسرطانی و انجامندادن غربالگری منظم هستند.
داشتن سابقه خانوادگی سرطان دهانه رحم بهاندازه عفونت پایدار HPV عامل تعیینکنندهای نیست و این بیماری را نباید با سرطانهای ارثی رحم و تخمدان یکسان دانست.
همچنین نداشتن علامت یا دریافت واکسن HPV به معنای حذف کامل احتمال بیماری نیست.
غربالگری سرطان دهانه رحم؛ از چه سنی و با چه آزمایشی؟
یکی از مهمترین پرسشها درباره پیشگیری از سرطان دهانه رحم این است که از چه سنی باید آزمایش HPV یا پاپاسمیر انجام دهیم و هر چند سال یکبار آن را تکرار کنیم؟
پاسخ برای همه یکسان نیست. سن، سابقه آزمایشهای قبلی، وضعیت سیستم ایمنی، سابقه تغییرات پیشسرطانی و دستورالعمل بالینی مورد استفاده در تعیین برنامه غربالگری نقش دارند.
جدیدترین توصیه ACOG در سال ۲۰۲۶
کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG) در راهنمای سال ۲۰۲۶، برای بسیاری از افراد ۳۰ تا ۶۵ سال با خطر متوسط، آزمایش اولیه HPV پرخطر (Primary hrHPV Screening) با نمونهگیری توسط متخصص را بهعنوان روش ترجیحی معرفی کرده است.
این توصیه به معنای حذف کامل پاپاسمیر نیست؛ بلکه نقش آزمایش HPV را در غربالگری اولیه پررنگتر میکند.
| گروه سنی | توصیه ACOG برای افراد با خطر متوسط |
|---|---|
| زیر ۲۱ سال | غربالگری روتین توصیه نمیشود. |
| ۲۱ تا ۲۹ سال | پاپاسمیر هر ۳ سال |
| ۳۰ تا ۶۵ سال | آزمایش اولیه HPV پرخطر هر ۵ سال، روش ترجیحی |
| ۳۰ تا ۶۵ سال | انجام همزمان HPV و پاپاسمیر هر ۵ سال نیز قابل قبول است. |
| بالای ۶۵ سال | امکان قطع غربالگری فقط در صورت وجود سابقه غربالگری کافی و نداشتن عوامل خطر مشخص |
این جدول مربوط به دستورالعمل ACOG آمریکاست و نباید بدون ارزیابی شرایط فردی، مستقیماً به همه مراجعهکنندگان در ایران تعمیم داده شود.
توصیه سازمان جهانی بهداشت چه تفاوتی دارد؟
سازمان جهانی بهداشت (WHO) برای برنامههای غربالگری جمعیتی، استفاده از آزمایش معتبر HPV DNA را از ۳۰ سالگی و معمولاً با فواصل ۵ تا ۱۰ سال توصیه میکند.
برای زنان مبتلا به HIV، شروع غربالگری از ۲۵ سالگی و فواصل کوتاهتر مطرح شده است.
تفاوت این توصیهها نشان میدهد که انتخاب روش و زمان غربالگری، باید متناسب با شرایط بالینی و برنامههای معتبر سلامت انجام شود.
چه افرادی به برنامه غربالگری متفاوت نیاز دارند؟
اگر سابقه CIN2، CIN3، سرطان دهانه رحم، ضعف سیستم ایمنی یا نتایج غیرطبیعی قبلی دارید، ممکن است به برنامه پیگیری اختصاصی نیاز داشته باشید.
همچنین اگر دهانه رحم طی جراحی برداشته شده است، ضرورت ادامه غربالگری به علت جراحی و سوابق پزشکی بستگی دارد.
توصیه ما در آزمایشگاه پیوند: قبل از انتخاب آزمایش یا تکرار آن، درخواست پزشک و نتایج قبلی را بررسی کنید. انجام آزمایشهای بیشتر یا تکرار زودهنگام آنها، لزوماً به معنای مراقبت دقیقتر نیست.
منابع: ACOG، راهنمای غربالگری ۲۰۲۶ و WHO، سرطان دهانه رحم.

تفاوت آزمایش HPV و پاپاسمیر چیست؟
اگرچه این دو آزمایش در غربالگری سرطان دهانه رحم کاربرد دارند، اما موضوع یکسانی را بررسی نمیکنند.
آزمایش HPV چه چیزی را نشان میدهد؟
تست HPV برای بررسی وجود انواع خاص ویروس پاپیلومای انسانی طراحی شده است.
در آزمایش HPV پرخطر، هدف شناسایی انواع مرتبط با خطر ایجاد تغییرات پیشسرطانی است.
بسته به روش آزمایش، DNA یا RNA ویروس بررسی میشود و بعضی کیتها امکان شناسایی ژنوتیپهای مشخص را دارند.
پاپاسمیر چه چیزی را نشان میدهد؟
پاپاسمیر یا Pap Test برای ارزیابی تغییرات ظاهری سلولهای دهانه رحم استفاده میشود.
در این روش، نمونه سلولی جمعآوریشده از دهانه رحم از نظر تغییرات غیرطبیعی بررسی میشود.
روش مبتنی بر مایع یا Liquid-Based Cytology یکی از روشهای آمادهسازی نمونه برای بررسی سیتولوژی است.
جدول مقایسه آزمایش HPV و پاپاسمیر
| موضوع | تست HPV | پاپاسمیر |
|---|---|---|
| هدف | شناسایی HPV مورد آزمایش | بررسی تغییرات سلولی |
| روش | آزمون مولکولی | سیتولوژی |
| کاربرد | بررسی خطر مرتبط با HPV و غربالگری | شناسایی تغییرات سلولی |
| نتیجه غیرطبیعی | وجود نوع هدف HPV | مشاهده تغییرات سلولی |
| تشخیص قطعی سرطان | خیر | خیر |
| مرحله تکمیلی احتمالی | بررسی خطر، سیتولوژی یا کولپوسکوپی | HPV، کولپوسکوپی یا سایر بررسیهای لازم |
آیا پاپاسمیر طبیعی یعنی HPV منفی است؟
خیر.ممکن است پاپاسمیر طبیعی باشد، اما آزمایش HPV پرخطر مثبت شود.
دلیل این تفاوت آن است که پاپاسمیر تغییرات سلولی را ارزیابی میکند، در حالی که تست HPV به دنبال شناسایی ویروس مورد بررسی است.
کدام آزمایش غربالگری سرطان دهانه رحم برای من مناسب است؟
انتخاب آزمایش باید متناسب با شرایط فرد باشد، نه صرفاً بر اساس نام معروفتر یا هزینه کمتر یک تست.
| شرایط | اقدام مناسب |
|---|---|
| هیچ علامتی ندارید و موعد غربالگری شما رسیده است | بررسی سن و سابقه قبلی برای انتخاب HPV یا پاپاسمیر |
| HPV پرخطر مثبت شده است | تفسیر نتیجه بر اساس نوع ویروس، سیتولوژی و سابقه آزمایشها |
| HPV 16 یا 18 مثبت شده است | بررسی بهموقع توسط پزشک و تعیین نیاز به کولپوسکوپی |
| پاپاسمیر ASC-US گزارش شده است | تصمیمگیری بر اساس نتیجه HPV و سابقه غربالگری |
| پاپاسمیر HSIL گزارش شده است | ارزیابی تخصصی بدون تأخیر غیرضروری |
| واکسن HPV دریافت کردهاید | ادامه غربالگری مطابق برنامه مناسب |
| سابقه CIN2 یا CIN3 دارید | پیگیری اختصاصی، متفاوت از غربالگری معمول |
| خونریزی پس از یائسگی دارید | مراجعه برای ارزیابی تشخیصی، نه انتظار برای غربالگری بعدی |
یک نکته مهم: درخواست همزمان چند آزمایش، لزوماً انتخاب دقیقتری نیست. آزمایش مناسب باید برای پاسخ به یک پرسش بالینی مشخص انتخاب شود.
درباره نوع آزمایش HPV خود مطمئن نیستید؟
اگر پزشک برایتان HPV DNA، HPV Typing یا آزمایش مولکولی دیگری درخواست کرده است، قبل از مراجعه میتوانید نام دقیق تست، روش پذیرش نمونه و شرایط انجام آن را با آزمایشگاه پیوند شیراز بررسی کنید.
تلفن هماهنگی: 91009100-071
مشاهده اطلاعات تماس آزمایشگاه پیوند شیراز
تفسیر آزمایش HPV مثبت؛ نتیجه HPV 16 و HPV 18 چه معنایی دارد؟
وقتی نتیجه آزمایش HPV مثبت میشود، اولین موضوع مهم این است که کدام نوع ویروس شناسایی شده است و آیا نتیجه به پیگیری تکمیلی نیاز دارد؟
همه انواع HPV خطر یکسانی ندارند. همچنین نوع تست، سابقه غربالگری و نتیجه پاپاسمیر میتوانند در تعیین مسیر بررسی مؤثر باشند.
HPV 16 مثبت یعنی چه؟
HPV 16 یکی از مهمترین ژنوتیپهای پرخطر ویروس پاپیلومای انسانی است و با بخش قابل توجهی از موارد سرطان دهانه رحم ارتباط دارد.
مثبتشدن این نوع ویروس، ابتلا به سرطان را ثابت نمیکند؛ اما به دلیل اهمیت بالینی آن، در بسیاری از الگوریتمهای غربالگری، بررسی کولپوسکوپی حتی در صورت طبیعیبودن پاپاسمیر مطرح میشود.
HPV 18 مثبت یعنی چه؟
HPV 18 نیز از انواع سرطانزای مهم است و با بعضی ضایعات دهانه رحم، بهویژه برخی تغییرات غدهای، ارتباط دارد.
در صورت مثبتشدن HPV 18، پزشک بر اساس دستورالعمل معتبر، سوابق فرد و نتایج دیگر، درباره بررسی تکمیلی تصمیم میگیرد.
اگر HPV پرخطر مثبت باشد اما نوع ۱۶ یا ۱۸ نباشد، چه کنیم؟
مثبتشدن سایر انواع پرخطر نیز به پیگیری مناسب نیاز دارد؛ اما نوع اقدام برای همه نتایج یکسان نیست.
در برخی شرایط، بررسی سیتولوژی یا تکرار آزمایش در فاصله مشخص مطرح میشود و در بعضی شرایط، کولپوسکوپی ضرورت پیدا میکند.
آیا ممکن است HPV مثبت و پاپاسمیر طبیعی باشد؟
بله. این وضعیت به این معناست که آزمایش HPV، ویروس مورد بررسی را شناسایی کرده، اما در نمونه سیتولوژی تغییرات غیرطبیعی مشخصی گزارش نشده است.
برای تعیین اقدام بعدی، لازم است هر دو نتیجه در کنار سابقه آزمایشهای قبلی بررسی شوند.
چه زمانی باید نتیجه HPV را پیگیری کنیم؟
ما توصیه میکنیم نتیجه مثبت HPV را بدون بررسی پزشکی رها نکنید، بهویژه اگر ژنوتیپهای ۱۶ یا ۱۸ شناسایی شدهاند یا سابقه پاپاسمیر غیرطبیعی دارید.
تست HPV برای شناسایی خطر مرتبط با ویروس استفاده میشود؛ تشخیص قطعی سرطان دهانه رحم به ارزیابی پزشکی و در موارد مشکوک، بررسی بافتی نیاز دارد.
برای آشنایی با فناوریهای تشخیصی، میتوانید صفحه بخش مولکولی و ویروسشناسی آزمایشگاه پیوند را مطالعه کنید.
نقش ژنوتایپینگ HPV در راهنماهای جدید ۲۰۲۶
در راهنمای ۸ مه ۲۰۲۶ سازمان جهانی بهداشت، کاربرد ژنوتایپینگ HPV DNA در برنامههای غربالگری و تعیین مسیر پیگیری بررسی شده است.
در این راهنما، ژنوتایپینگ محدود و گسترده و نقش آنها در تفکیک سطح خطر مورد توجه قرار گرفتهاند.
این موضوع نشان میدهد که در بعضی برنامههای غربالگری، دانستن نوع HPV میتواند اطلاعات بیشتری از یک نتیجه مثبت یا منفی کلی فراهم کند.
بااینحال، ژنوتایپینگ گسترده برای همه افراد ضروری نیست و انتخاب آن باید بر اساس اعتبار آزمون و کاربرد بالینی باشد.
معنی اصطلاحات ASC-US، LSIL و HSIL در جواب پاپاسمیر
بسیاری از افراد پس از دریافت نتیجه پاپاسمیر، با اصطلاحات تخصصی روبهرو میشوند که بدون توضیح پزشکی ممکن است باعث نگرانی شوند.
| اصطلاح | معنی |
|---|---|
| NILM | شواهدی از ضایعه داخلاپیتلیالی یا بدخیمی مشاهده نشده است. |
| ASC-US | تغییرات سلولهای سنگفرشی با اهمیت نامشخص |
| LSIL | ضایعه داخلاپیتلیالی سنگفرشی درجه پایین |
| ASC-H | تغییرات سلولی که نمیتوان احتمال ضایعه درجه بالا را رد کرد. |
| HSIL | ضایعه داخلاپیتلیالی سنگفرشی درجه بالا |
| AGC | سلولهای غدهای غیرمعمول |
نتیجه غیرطبیعی پاپاسمیر الزاماً به معنای سرطان نیست.
برای مثال، ASC-US ممکن است با عوامل مختلفی مانند تغییرات هورمونی، التهاب یا HPV ارتباط داشته باشد.
در مقابل، HSIL و ASC-H اهمیت بیشتری دارند و معمولاً ارزیابی تخصصیتری لازم است.
در راهنمای NCI درباره نتایج غربالگری غیرطبیعی تأکید شده است که بیشتر نتایج غیرطبیعی غربالگری به معنی وجود سرطان نیستند، اما پیگیری متناسب با خطر ضروری است.
برای تشخیص قطعی سرطان دهانه رحم چه آزمایشهایی لازم است؟
غربالگری و تشخیص قطعی بیماری، یکسان نیستند.
اگر نتیجه غربالگری یا معاینه پزشک، احتمال ضایعه مهمی را مطرح کند، ممکن است بررسیهای تکمیلی لازم شوند.
کولپوسکوپی
کولپوسکوپی روشی برای بررسی دقیقتر دهانه رحم با استفاده از ابزار بزرگنمایی است.
پزشک میتواند نواحی مشکوک را بررسی کند و در صورت نیاز از آنها نمونه بردارد.
بیوپسی دهانه رحم
در بیوپسی، نمونهای از بافت دهانه رحم تهیه میشود تا از نظر تغییرات پیشسرطانی یا سرطانی بررسی شود.
نتیجه آسیبشناسی نمونه، در صورت وجود ضایعه مشکوک، یکی از بخشهای اصلی تشخیص است.
برای آشنایی با فرایند بررسی نمونههای بافتی، صفحه بخش پاتولوژی آزمایشگاه پیوند شیراز را مطالعه کنید.
آزمایش CBC، آزمایش خون عمومی یا مارکرهای خونی معمول نمیتوانند جایگزین تست HPV، پاپاسمیر یا ارزیابی بافتی مورد نیاز شوند.

آمادگی قبل از آزمایش HPV و پاپاسمیر؛ نکاتی که باید بدانید
آمادگی درست پیش از نمونهگیری میتواند به کیفیت نمونه و اعتبار نتیجه کمک کند. بااینحال، شرایط پاپاسمیر و آزمایش HPV همیشه یکسان نیست و نوع تست و دستورالعمل مرکز نمونهگیری اهمیت دارد.
قبل از پاپاسمیر چه کارهایی نباید انجام دهیم؟
بر اساس توصیههای انجمن سرطان آمریکا (ACS):
بهتر است زمان آزمایش را خارج از روزهای خونریزی قاعدگی برنامهریزی کنید؛ در صورت امکان، حدود پنج روز پس از پایان خونریزی.
تا دو روز قبل از نمونهگیری، از رابطه جنسی واژینال پرهیز کنید.
از دوش واژینال در دو تا سه روز قبل از آزمایش استفاده نکنید.
درباره استفاده از تامپون، کرمها، ژلها، مرطوبکنندهها و داروهای واژینال از قبل هماهنگ کنید؛ برخی محصولات ممکن است تا هفت روز فاصله نیاز داشته باشند.
اگر نتیجه پاپاسمیر یا HPV قبلی دارید، آن را همراه ببرید.
اگر داروی واژینال برای شما تجویز شده است، بدون مشورت پزشک مصرف آن را قطع نکنید.
آیا آزمایش HPV نیاز به ناشتایی دارد؟
برای آزمایش HPV که روی نمونه دهانه رحم یا واژن انجام میشود، معمولاً نیازی به ناشتایی نیست.
اما شرایط نمونهگیری، استفاده از محصولات واژینال و زمان مناسب آزمایش ممکن است بر اساس روش و کیت متفاوت باشد.
آیا HPV با آزمایش خون مشخص میشود؟
آزمایش خون معمولی برای غربالگری سرطان دهانه رحم به کار نمیرود.
تستهای معتبر غربالگری HPV از نمونه مناسب دهانه رحم یا واژن استفاده میکنند و نوع نمونه باید با روش آزمایشگاهی سازگار باشد.
قبل از مراجعه به آزمایشگاه پیوند چه نکاتی را بررسی کنیم؟
اگر پزشک برایتان آزمایش HPV درخواست کرده است، میتوانید پیش از مراجعه با همکاران ما درباره نام دقیق تست، نوع نمونه قابل پذیرش، شرایط انتقال نمونه و آمادگی اختصاصی آن هماهنگ کنید.
تلفن آزمایشگاه پیوند شیراز: 91009100-071
آیا آزمایش HPV نیاز به ناشتایی دارد؟
برای تست HPV که روی نمونه دهانه رحم یا واژن انجام میشود، معمولاً ناشتایی لازم نیست.
اما آمادگی نمونهگیری به روش آزمایش بستگی دارد و باید طبق دستور مرکز ارائهدهنده خدمت انجام شود.
آیا آزمایش HPV با نمونه خون انجام میشود؟
غربالگری استاندارد سرطان دهانه رحم با استفاده از نمونه خون عمومی انجام نمیشود.
آزمایشهای HPV مورد استفاده برای غربالگری دهانه رحم معمولاً از نمونه دهانه رحم یا نمونه واژینال معتبر استفاده میکنند.
نوع نمونه قابل پذیرش باید با روش آزمایش و دستورالعمل کیت سازگار باشد.
برای اطلاعات عمومی درباره سایر آزمایشها، صفحه آمادگیهای پیش از آزمایش پیوند در دسترس است.
آیا تست HPV در منزل قابل انجام است؟
یکی از موضوعات جدید در غربالگری سرطان دهانه رحم، خودنمونهگیری HPV یا Self-Collection است.
در این روش، فرد میتواند در شرایط مشخص، نمونه واژینال را با ابزار و دستورالعمل تأییدشده جمعآوری کند.
راهنمای ACOG در سال ۲۰۲۶، خودنمونهگیری را در برخی شرایط برای افراد واجد شرایط و در چارچوب فرایند پزشکی مناسب، قابل استفاده معرفی کرده است.
اما خودنمونهگیری با انجام خودسرانه آزمایش در منزل یکسان نیست.
کیت باید برای روش مورد استفاده معتبر باشد و فرایند دریافت نتیجه و پیگیری نتایج مثبت نیز مشخص باشد.
همه آزمایشگاهها یا همه کیتهای HPV چنین قابلیتی ندارند.
واکسن گارداسیل و پیشگیری از سرطان دهانه رحم
واکسیناسیون HPV از مهمترین اقدامات پیشگیرانه در برابر عفونت با انواع خاصی از ویروس است.
واکسنهایی مانند گارداسیل برای محافظت در برابر انواع مشخص HPV طراحی شدهاند.
بیشترین اثربخشی پیشگیرانه زمانی انتظار میرود که واکسیناسیون پیش از مواجهه با ویروس انجام شود.
بااینحال، شرایط دریافت واکسن، تعداد دوزها و گروههای سنی واجد شرایط باید بر اساس توصیههای معتبر و شرایط فرد مشخص شوند.
آیا بعد از تزریق واکسن HPV باز هم پاپاسمیر لازم است؟
بله، اگر طبق سن و شرایط پزشکی مشمول غربالگری باشید.
واکسن HPV همه انواع سرطانزا را پوشش نمیدهد و جایگزین غربالگری نیست.
در راهنمای رسمی فارسی NHS، بهروزرسانی مارس ۲۰۲۶ نیز به اهمیت ادامه غربالگری حتی پس از دریافت واکسن HPV اشاره شده است.
آیا واکسن HPV عفونت مثبت را درمان میکند؟
خیر. واکسن HPV برای پیشگیری از عفونت با انواع هدف طراحی شده است و درمان عفونت موجود، زگیل تناسلی یا ضایعات پیشسرطانی محسوب نمیشود.
آزمایش HPV در شیراز؛ راهنمای مراجعه به آزمایشگاه پیوند
برای بررسی HPV و غربالگری سرطان دهانه رحم در شیراز، ابتدا باید مشخص شود که چه آزمایشی درخواست شده است و آیا روش مورد استفاده برای هدف بالینی مورد نظر مناسب است.
در آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک پیوند شیراز، بخش مولکولی و ویروسشناسی از فناوریهای مولکولی مانند Real-Time PCR و بررسی DNA و RNA در حوزههای تشخیصی استفاده میکند.
در صفحه بخش مولکولی و ویروسشناسی آزمایشگاه پیوند، کاربرد آزمایشهای مولکولی HPV و تفاوت آزمونهای DNA و RNA توضیح داده شده است.
پیش از مراجعه، بهتر است نوع تست فعال، امکان ژنوتایپینگ، نوع نمونه و شرایط پذیرش نمونه را استعلام کنید.
آزمایش HPV در شیراز؛ راهنمای بررسی و پذیرش در آزمایشگاه پیوند
اگر پزشک برای شما آزمایش HPV در شیراز درخواست کرده است، انتخاب روش مناسب و رعایت شرایط نمونهگیری اهمیت زیادی دارد.
در آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک پیوند شیراز، با بهرهگیری از امکانات بخش مولکولی و ویروسشناسی، در زمینه بررسیهای تخصصی مولکولی فعالیت میکنیم.
تستهای HPV بسته به روش مورد استفاده میتوانند برای شناسایی ماده ژنتیکی ویروس یا انواع مشخصی از HPV طراحی شده باشند. البته هر تست HPV الزاماً برای غربالگری اولیه سرطان دهانه رحم تأیید نشده است.
برای همین، توصیه میکنیم پیش از مراجعه نام دقیق آزمایش درخواستشده را بررسی کنید تا امکان انجام تست و شرایط پذیرش نمونه مشخص شود.
برای آزمایش HPV در شیراز چه نوع نمونهای لازم است؟
در آزمونهای معتبر غربالگری دهانه رحم، معمولاً از نمونه دهانه رحم یا نمونه واژینال سازگار با روش آزمایش استفاده میشود.
نوع نمونه، ظرف جمعآوری، محیط انتقال و شرایط نگهداری باید با دستورالعمل همان آزمایش مطابقت داشته باشند.
نمونهگیری دهانه رحم معمولاً توسط پزشک یا فرد آموزشدیده در مرکز درمانی انجام میشود. خودنمونهگیری نیز فقط در صورت استفاده از روش و کیت معتبر و وجود فرایند مناسب پیگیری قابل استفاده است.
قبل از مراجعه به آزمایشگاه پیوند چه اطلاعاتی آماده کنیم؟
برای هماهنگی بهتر، این اطلاعات مفید هستند:
نام دقیق تست درجشده در درخواست پزشک
نتیجه HPV یا پاپاسمیر قبلی، در صورت وجود
نوع نمونه و مرکز تهیهکننده آن
اطلاعات بیمه برای بررسی شرایط پوشش هزینه
ما در آزمایشگاه پیوند توصیه میکنیم پیش از مراجعه، نوع تست و شرایط پذیرش نمونه را با مجموعه هماهنگ کنید تا از مراجعه غیرضروری یا ارسال نمونه نامناسب جلوگیری شود.
استعلام شرایط آزمایش HPV در آزمایشگاه پیوند شیراز
برای دریافت اطلاعات درباره تستهای قابل پذیرش، شرایط نمونه و هزینه آزمایش، با شماره 91009100-071 تماس بگیرید.
آدرس: شیراز، خیابان اردیبهشت، حدفاصل خیابان ۲۰ متری و صورتگر، نبش کوچه ۲.
اطلاعات تماس و مسیر دسترسی به آزمایشگاه پیوند
هزینه آزمایش HPV در شیراز چقدر است؟
هزینه آزمایش HPV در شیراز به نوع تست، روش آزمایشگاهی، تعداد ژنوتیپهای مورد بررسی، نوع نمونه و تعرفه روز بستگی دارد.
برای مثال، آزمایش HPV پرخطر و آزمایش ژنوتایپینگ گسترده HPV ممکن است از نظر روش، دامنه بررسی و هزینه متفاوت باشند. اما آزمایش گستردهتر لزوماً انتخاب بهتری برای همه افراد نیست.
اگر نسخه پزشک دارید، بهتر است قبل از استعلام قیمت، نام دقیق آزمایش را مشخص کنید.
آیا بیمه هزینه آزمایش HPV را پوشش میدهد؟
پوشش بیمه به نوع آزمایش، شرایط تجویز، قرارداد بیمهگر و مقررات جاری بستگی دارد.
برای اطلاع از هزینه و وضعیت بیمه در آزمایشگاه پیوند، نام تست و اطلاعات بیمه خود را هنگام استعلام اعلام کنید.
هزینه و شرایط پذیرش آزمایش HPV را استعلام کنید
برای بررسی امکان انجام آزمایش درخواستشده، نوع نمونه مورد نیاز، شرایط پذیرش و تعرفه جاری، با آزمایشگاه پیوند شیراز ارتباط بگیرید.
شماره تماس: 91009100-071
مشاهده راههای ارتباط با آزمایشگاه پیوند
آدرس آزمایشگاه پیوند در شیراز
آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک پیوند در شیراز، خیابان اردیبهشت، حدفاصل خیابان ۲۰ متری و صورتگر، نبش کوچه ۲ قرار دارد.
ساعات کاری:
شنبه تا چهارشنبه: ۵ صبح تا ۱۰ شب
پنجشنبه: ۵ صبح تا ۶:۳۰ عصر
روزهای تعطیل رسمی: تعطیل
این ساعات مربوط به فعالیت عمومی آزمایشگاه هستند و لزوماً به معنای پذیرش تمام انواع نمونه تخصصی در همه ساعات نیستند.
برای آزمایش HPV یا بررسی نمونههای بافتی تخصصی، هماهنگی قبلی اهمیت دارد.
آدرس و اطلاعات تماس آزمایشگاه پیوند شیراز
سوالات متداول درباره سرطان دهانه رحم و آزمایش HPV
آیا سرطان دهانه رحم بدون رابطه جنسی ایجاد میشود؟
بیشتر موارد بیماری با عفونت پایدار HPV ارتباط دارند که معمولاً از طریق تماس جنسی منتقل میشود. نداشتن سابقه رابطه جنسی احتمال مواجهه را کاهش میدهد، اما نوع تماسها و سابقه فردی اهمیت دارند. تصمیم غربالگری باید براساس راهنمای معتبر و شرایط شخصی باشد.
آیا زنان مجرد باید پاپاسمیر انجام دهند؟
وضعیت تأهل بهتنهایی معیار علمی غربالگری نیست. سن، سابقه تماس جنسی، وضعیت دهانه رحم، سابقه آزمایش و عوامل خطر باید در نظر گرفته شوند.
آیا نتیجه منفی HPV یعنی خطر سرطان صفر است؟
خیر. نتیجه منفی به معنای شناسایینشدن انواع هدف HPV در نمونه مورد بررسی است. هیچ آزمایش غربالگری نمیتواند تمام موارد بیماری را با قطعیت رد کند.
آیا آزمایش HPV و پاپاسمیر باید همزمان انجام شوند؟
خیر، نه برای همه افراد. در برخی سنین و شرایط، تست اولیه HPV کافی است و در بعضی موارد انجام همزمان دو آزمایش یا بررسی تکمیلی توصیه میشود.
آیا HPV 16 و HPV 18 همیشه باعث سرطان میشوند؟
خیر. این ژنوتیپها با خطر بالاتر ارتباط دارند، اما هر فرد مبتلا به آنها سرطان نخواهد گرفت. نتیجه مثبت باید بهدرستی پیگیری شود.
آیا تست HPV در دوران قاعدگی انجام میشود؟
زمان نمونهگیری به نوع تست و دستورالعمل مرکز بستگی دارد. برای پاپاسمیر معمولاً زمان خارج از خونریزی قاعدگی ترجیح داده میشود. در صورت خونریزی یا لکهبینی، پیش از نمونهگیری هماهنگ کنید.
آیا HPV با آزمایش ادرار تشخیص داده میشود؟
برخی روشهای پژوهشی یا آزمونهای خاص از نمونه ادرار استفاده میکنند، اما نباید آزمایش ادرار را جایگزین خودکار آزمونهای معتبر غربالگری دهانه رحم دانست. نوع نمونه باید برای همان کاربرد و روش آزمایش تأیید شده باشد.
آیا بعد از یائسگی غربالگری سرطان دهانه رحم لازم است؟
یائسگی بهتنهایی دلیل توقف غربالگری نیست. ادامه یا قطع آن به سن، سابقه غربالگری کافی، نتایج قبلی و عوامل خطر بستگی دارد.
آیا سرطان دهانه رحم قابل درمان است؟
در صورت تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، امکان درمان مؤثر وجود دارد. پیشآگهی به مرحله بیماری و شرایط فرد بستگی دارد. ضایعات پیشسرطانی نیز در بسیاری از موارد قابل پیگیری یا درمان هستند.
بهترین آزمایشگاه HPV در شیراز را چگونه انتخاب کنیم؟
وجود روش آزمایشگاهی معتبر برای کاربرد مورد نظر، شفافیت درباره نوع نمونه، امکان دریافت اطلاعات پذیرش، گزارش قابل استفاده برای پزشک و فرایند مشخص پیگیری نتایج از معیارهای مهم انتخاب هستند. صرف داشتن تجهیزات پیشرفته یا ارائه پانل گستردهتر، بهتنهایی برتری بالینی یک تست را ثابت نمیکند.
جمعبندی؛ پیشگیری از سرطان دهانه رحم را جدی بگیریم
سرطان دهانه رحم در بسیاری از موارد پیش از ایجاد علائم، با استفاده از روشهای معتبر غربالگری و پیگیری مناسب تغییرات پیشسرطانی قابل پیشگیری است.
نکته مهم این است که مثبتشدن آزمایش HPV به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست؛ همانطور که طبیعیبودن یک نتیجه غربالگری، ضرورت بررسی علائم جدید را از بین نمیبرد.
ما در آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک پیوند شیراز تلاش کردهایم در این مقاله به شما کمک کنیم تفاوت تست HPV و پاپاسمیر، اهمیت ژنوتیپهای پرخطر و نقش آزمایشهای مولکولی در بررسی سلامت دهانه رحم را بهتر بشناسید.
اگر پزشک برای شما آزمایش HPV درخواست کرده است، میتوانید برای بررسی نام دقیق تست، شرایط نمونه و هزینه آن با همکاران ما هماهنگ کنید.
آگاهی، غربالگری مناسب و پیگیری بهموقع، سه قدم مهم برای مراقبت از سلامت دهانه رحم هستند.
ارتباط با آزمایشگاه پیوند شیراز
منابع علمی مقاله
۱. World Health Organization — Cervical Cancer، آخرین بهروزرسانی ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶
۲. WHO — World Cervical Cancer Elimination Day 2026
۳. WHO — HPV DNA Genotyping Guideline، مه ۲۰۲۶
۴. ACOG — Screening for Cervical Cancer، Committee Statement No. 28، ژوئیه ۲۰۲۶
۵. National Cancer Institute — Abnormal HPV and Pap Test Results
۶. National Cancer Institute — Cervical Cancer Symptoms


